تبليغاتX
افق اندیشه :: کانون رهپویان افق اندیشه
افق اندیشه
کانون رهپویان افق اندیشه
سالگرد کودتای بیست و هشت مرداد ؛ هنرمندان و مصدق  

امسال پنجاه و پنجمین سالگرد کودتای بیست و هشتم مرداد ماه سال ۱۳۳۲ است که منجر به سقوط دولت دکتر محمد مصدق شد

                                                                                                                                                                                         بعد از گذشت این سال ها با نگاهی به پشت سر متوجه می شویم که نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران که مهم ترین دستاورد دولت دکتر مصدق بود و همچنین کودتایی که او را از نخست وزیری برانداخت، کمتر به آثار هنری و ادبی راه یافته و اکنون این سئوال مطرح می شود که آیا این رویداد آنقدر که باید رویدادی اثرگذار نبوده که توجه هنرمندان را به خود جلب کند؟ برخی از صاحب نظران معتقدند که این رویداد نه تنها اثرگذار بوده، بلکه به دلیل بزرگ شدن ابعاد شخصیتی دکتر مصدق نزد مردم و همچنین ایجاد شخصیتی اسطوره ای از او، بسیاری از هنرمندان جرات نمی کنند دیگر به سراغ دکتر مصدق و رویدادها و حوادثی بروند که در حول و حوش زندگی او روی داده است و البته دولت هایی که چندان با دکتر مصدق موافق نبودند نیز در این میان نقش به سزایی را ایفا کرده اند که آثار هنری درباره مصدق ساخته نشود. 

هنرهای دراماتیک                                                                                                                                                                                                                 از سقوط دولت مصدق در بیست و هشتم مرداد سال ۳۲ و سپس تبعید او به روستای احمدآباد، حکومت پهلوی اجازه ساخت فیلم و اجرای نمایش هایی با موضوع کودتا را به هنرمندان نمی داد. بعد از انقلاب هم با اینکه تا زمان روی کار بودن دولت موقت و گروه هایی که امروز به نام "ملی- مذهبی" می شناسیم، نام بردن از مصدق کار ناشایستی در جامعه نبود و حتی خیابان پهلوی آن زمان (ولیعصر کنونی) را به نام دکتر مصدق نامگذاری کرده بودند، اما با کناره گیری مهندس مهدی بازرگان از دولت، بار دیگر نام بردن از مصدق در فیلم ها و نمایش ها با محدودیت هایی روبه رو شد. علامه زاده، کارگردان و مدرس سینما، می گوید که محدودیت ها برای نام بردن از مصدق، پس از انقلاب در زمانی بیشتر شد که آیت الله خمینی گفت که مصدق "مسلم" نبوده است: "بعد از آن هرچند که نوشتن و حرف زدن از مصدق ممنوع نشد، اما زمینه هم آن طور که باید برای هنرمندان فراهم نشد که آن طور که می خواهند به مصدق بپردازند. 

 دریافت کامل مطلب                                                                                          

|+|
نوشته شده توسط کانون در چهارشنبه سی ام مرداد 1387 و ساعت 1:46
مشروطیت 

صدسال تلاش آزادی

 

ناصر رحیم‌خانی«

جنبش مشروطه خواهی ایرانیان، پویش فکری- فرهنگی گسترده و تکاپوی سیاسی هشیارانه و خردمندانهی پیشینیان ماست در برابر چیره گی خودکامه‌گی، در راه آزادی ملت ایران و پی ریزی بنیاد دولت ملی مدرن

جنبش مشروطه‌خواهی، طلیعه‌ی دگرگونی بنیادی در اندیشه‌ی سیاسی سنتی پیرامون مفهوم و منشاءِ قدرت دولت و آئین حکمرانی است. در اندیشه‌ی سیاسی کهن ایرانی، سرچشمه‌ی «مشروعیت» و «اقتدار» قدرت سیاسی در آسمان است و سلطان یا ظل‌الله، سایه‌ی خداست در زمین. «قدرت مطلقه»ی سلطان نیز از این سرچشمه بر میخیزد. در این دستگاه اندیشه‌گی، «مشروعیت‌ اقتدار» و «مطلقیت قدرت»، و «موروثیت سلطنت» جدائی ناپذیرند

نسبت «سلطان» و «رعایا»، نسبت «خدایگان» و «بنده» است. با انقلاب مشروطیت ایران و برای نخستین بار در تاریخ دیرپای چیره گی خودکامه‌گی و در برابر دستگاه اندیشه سیاسی سنتی، گفتمان نوین مشروطه‌گی شکل می‌گیرد و پرداخته می‌شود

مشروطه‌خواهی و گفتمان مشروطه، بازسازی اندیشه و سامان سیاسی نوین ایران است. در این گفتمان، مفهوم نوین ملت ایران، و آرای ملت ایران، همچون بنیاد قدرت سیاسی و حاکمیت ملی، جایگزین مفاهیم سنتی «منشاءٍ الهی» و «سلطنت مطلقه» می‌شوند. در این گفتمان نوین، «ملت ایران»، پرچم «آزادی، برابری، برادری» را برافراشته در پناه«مشروطیت»، «مجلس شورای‌ملی» و «قانون»، به دوران نوینی از زندگی فرهنگی و اجتماعی- سیاسی گام می‌گذارد. در متمم قانون اساسی گفته می‌شود: «قوای مملکت ناشی از ملت» است. همین گزاره کوتاه و درخشان در بیان حق شهروندی انسان ایرانی، در بیان مفهوم نوین «ملت‌ایران» و «دولت ملی» ایران، بزرگ ترین و مهم‌ترین چرخش دگرگون‌ساز در تاریخ دراز دامن ایران رابه بانگ رسا اعلام می دارد: گذر از آئین حکمرانی خودکامه به نظم نوآئین مشروطه‌گی. ایران در «عداد دول مشروطه صاحب کنستیتوسیون» قرار می‌گیرد

بدین سان و تنها از نقطه همین چرخش دگرگون ساز است که می توان تمامی تاریخ پر فراز و نشیب ایران را با دو دوره از بنیاد جداگانه، باز شناخت. مشروطیت، تاریخ ایران را با دو دوره ی متمایز پیش از مشروطیت و پس از مشروطیت رقم می زند. دگرگونی های فکری - فرهنگی و اجتماعی - سیاسی دوران معاصر را در پرتو درک و فهم مضمون و ویژگی دوران پس از مشروطیت می توان باز شناخت و نیز در متن و امتداد امروزین این دگرگونی هاست که می توان نقش سیاسی کارآ و مثبت در راه دموکراسی، آزادی، پیشرفت و عدالت اجتماعی در ایران کنونی بر عهده گرفت و با جهان معاصر همراه شد

اما مشروطه ایران، یک شبه و آسان بدست نیامد. آشنائی و رویاروئی ایران کهن عصر قاجار با دنیای جدید همراه شد با شکست سنگین نظامی از روسیه. یعنی نخستین ضربه‌ای که بر ما وارد آمد نه در میدان اقتصاد و سیاست و نه در عرصه فلسفه و فرهنگ - که از آنهمه بدور افتاده‌بودیم - بلکه در آغاز ضربه و شکست سنگین نظامی بود در جنگ‌های ایران و روس و گردن نهادن به قراردادهای تحقیرآمیز «گلستان» و «ترکمانچای».

»ادامه نوشته...
|+|
نوشته شده توسط کویر در دوشنبه چهاردهم مرداد 1387 و ساعت 1:29
 

دوم مرداد درگذشت احمد شاملو گرامی باد

 

میلاد تو جز خاطره ی دردی بیهوده چیست

هم از آن دست که مرگ ات

هم از آن دست که عبور عقیم استران تو

از فاصله ی کویری میلاد و مرگ ات!

 

|+|
نوشته شده توسط تنها در چهارشنبه دوم مرداد 1387 و ساعت 20:27
 
<